Kitab Al Ghayba – Shaikh Tusi (Ghaibat Al Tusi) | Excerpt 5

Book Summary On Imam Mahdi (a.t.f.s.)

Kitab Al Ghayba – Shaikh Tusi (Ghaibat Al Tusi) | Excerpt 5

Author: Shaikh Al Tusi (a.r.)

Book : Kitab Al Ghayba (Ghaibat Al Tusi)

Is occultation and long life exclusive only to Imam Mahdi (atfs)?

Excerpt – 5

Book – Ghaibat al Tusi

Author – Shaikh Al Tusi(a.r.)

Chapter-1: Discussion on the occultation of Imam Mahdi (atfs)
(Part 4)

This chapter also mentions few examples of occultation of Prophets and their long lifespan from the Holy Qur’an

1. Prophet Yusuf (as), has a chapter of the Holy Quran dedicated to him. It recounts how he was hidden from his father Prophet Yaqoob (as) who also was an apostle. Prophet Yaqoob (as) received revelations day and night, yet the news of his son was hidden from him. The other sons of Prophet Yaqoob (as) would meet Prophet Yusuf (as) and transact with him, but they did not know that he was their brother. Years passed like that before Allah (swt) revealed his story and united him with his father.

2. Prophet Musa (as), left his homeland to conceal himself from Firon and his people. No one found him for a long time, until Allah (swt) sent him as an apostle. He made the announcement of his Prophethood and then, everyone recognized him.

3. Prophet Khizr (as) is alive since the time of Prophet Musa (as). The story of their journey together is famous and mentioned in the Qur’an. Although no one knows the place of residence of Prophet Khizr (as) but there are various narratives that people have seen him as a pious man and only after seperating from him they realised that he was Khizr (as)

4. Prophet Yunus (as), also concealed himself from his people when they continued to dispute with him. So, he went into occultation, to the extent that no one knew where he was. Allah (swt) hid him in the abdomen of a fish and saved his life until an appropriate period passed and Allah (swt) returned him to his people.

5. The story of Ashab e Kahf (People of the cave) is narrated by the Holy Quran on how they escaped from their people and fled to save their religion. They remained asleep, concealed in a cave for three hundred years, after which Allah (swt) brought them back to life and they returned to their people. Later on Allah (swt) put them back to sleep in the same cave out of His will. It is well-known that Allah has kept them hidden and protected, and that they will rise with Imam Mahdi (atfs).

The story of the people of the cave gives us a good understanding of how Allah (swt) determined two periods of occultations for them, namely a short one and the longer one which continues till today. Although these men were not Prophets or Imams, but Allah (swt) has set an example in them.

If the Holy Quran had not spoken about it, skeptics would have rejected these events to facilitate their denial of the occultation of Imam Mahdi (atfs). However now no one has any excuse or rationale to reject the reality of his long life and occultation.

May Allah (swt) help us understand the examples in the Quran, keep us firm on the belief of Imam Mahdi (atfs) and bless us with patience during his occultation.


بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

کیا غیبت اور طول عمر صرف امام مہدی علیہ السلام کے لیے مخصوص ہے؟

اقتباس – 5

📕 کتاب : غیبت الطوسی

مصنف : شیخ الطوسی (ع)

باب 1: امام مہدی (عج) کی غیبت پر بحث

اس باب میں قرآن مجید سے انبیاء علیھم السلام کی غیبت اور ان کی طویل عمر کی چند مثالیں بیان کی گئی ہیں.

1. حضرت یوسف علیہ السلام سے متعلق قرآن مجید میں ایک سورہ ہے جو ان سے مخصوص ہے۔ اس میں بتایا گیا ہے کہ وہ کس طرح اپنے والد حضرت یعقوب علیہ السلام سے پوشیدہ تھے۔ حضرت یعقوب علیہ السلام جبکہ رسول تھے ان پر دن رات وحی آتی تھی، پھر بھی ان کے فرزند کی خبر ان سے پوشیدہ تھی۔ *حضرت یعقوب علیہ السلام کے دوسرے فرزند حضرت یوسف علیہ السلام سے ملے بھی اور ان سے معاملات بھی کئے لیکن انہیں یہ معلوم نہیں تھا کہ وہ ان کے بھائی ہیں* ۔ یہان تک کہ سال بیت گئے اور اللہ سبحانہ وتعالی نے ان کے قصہ کو نازل کیا اور ان کو ان کے والد سے ملا دیا۔

2. حضرت موسیٰ علیہ السلام نے فرعون اور اس کی قوم سے چھپنے کے لیے اپنا وطن چھوڑا۔ *کسی شخص نے بھی انہیں طویل عرصہ تک نہ پایا، یہاں تک کہ اللہ تعالیٰ نے انہیں رسول بنا کر بھیجا۔* جب آپ (ع) نے اپنی نبوت کا اعلان کیا تو سب نے انہیں پہچان لیا۔

3. حضرت خضر علیہ السلام حضرت موسیٰ علیہ السلام کے زمانے سے زندہ ہیں۔ ان کے پورے سفر کا قصہ مشہور ہے اور قرآن مجید میں مذکور ہے۔ جبکہ *حضرت خضر علیہ السلام کی رہائشگاہ کسی کو معلوم نہیں ہے* لیکن متعدد روایات ہیں کہ لوگوں نے آپ کو ایک متقی آدمی کے طور پر دیکھا اور ان سے جدا ہونے کے بعد ہی انہیں معلوم ہوا کہ وہ حضرت خضر علیہ السلام ہیں۔

4. جب حضرت یونس علیہ السلام کی قوم نے انہیں جھٹلایا تو آپ (ع) نے خود کو ان سے چھپا لیا۔ *چنانچہ وہ غیبت میں اس حد تک چلے گئے کہ کوئی نہیں جانتا تھا کہ وہ کہاں ہیں۔* اللہ سبحانہ تعالیٰ نے انہیں مچھلی کے پیٹ میں چھپا دیا اور ان کی جان بچائی یہاں تک کہ ایک مناسب مدت گذر گئی اور انہیں ان کی قوم میں پھر سے بھیجا ۔

5. اصحاب کہف (اہلِ غار) کا قصہ قرآن مجید میں بیان کیا گیا ہے کہ کس طرح یہ لوگ اپنی قوم سے بچ کر اور اپنے دین کو بچانے کے لیے بھاگے تھے۔ وہ تین سو سال تک ایک غار میں پوشیدہ سوتے رہے۔ اس کے بعد اللہ تعالیٰ نے انہیں دوبارہ زندہ کیا اور وہ اپنی قوم میں واپس آئے۔ بعد ازاں اللہ سبحانہ و تعالیٰ نے اپنی مرضی سے انہیں دوبارہ اسی غار میں سُلا دیا۔

*یہ بات مشہور ہے کہ اللہ نے انہیں پوشیدہ اور محفوظ رکھا ہے اور یہ کہ یہ لوگ امام مہدی (عج) کے ساتھ اٹھیں گے۔*

اہلِ غار کے قصہ سے ہمیں اچھی طرح اندازہ ہوجاتا ہے کہ کس طرح *اللہ تعالیٰ نے ان کے لیے غیبت کے دو دور معین کیے، ایک مختصر اور دوسرا طویل جو آج تک جاری ہے۔ گرچہ یہ حضرات انبیاء یا امام نہیں تھے لیکن اللہ سبحانہ وتعالیٰ نے ان کے ذریعہ ایک مثال قائم کی ہے۔*

اگر قرآن کریم میں یہ قصہ نہ ہوتے تو شک کرنے والے ان واقعات کو رد کر دیتے تاکہ امام مہدی علیہ السلام کی غیبت کے انکار میں آسانی ہو۔ تاہم اب کسی کے پاس ان کی طول عمر اور غیبت کی حقیقت کو رد کرنے کا کوئی عذر یا دلیل نہیں ہے۔

پروردگارِعالم کی بارگاہ میں دعاگو ہیں کہ ہمیں قرآن کی مثالوں کو سمجھنے کی توفیق عطا فرمائے۔ ہمیں امام مہدی (عج) کے عقیدہ پر ثابت قدم رکھے اور دور غیبت میں ہمیں صبر کی توفیق عطا فرمائے۔۔

🤲🏻 آمین رب العالمین۔

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍوَّآلِ مُحَمَّدٍوَّعَجِّلْ فَرَجَهُمْ
وَالْعَنْ أَعْدَائَهُمْ اَجْمَعِيْن



क्या ग़ैबत और तूले उम्र सिर्फ इमाम महदी अलैहिस्सलाम के लिए मख़सूस है?

इक़्तेबासः 5

📚 किताब गैबते तूसी 
मुसन्निफ़ः शेख़ अलतूसी (अलैहिर्रह्मा)

बाब1: इमाम महदी (अज.) की ग़ैबत पर बेहस (हिस्सा-4)

इस बाब में क़ुरआन मजीद से अंबिया अलैहिमुस्सलाम की ग़ैबत और उनकी तवील उम्र की चँद मिसालें बयान की गई हैः

1. हज़रत यूसुफ़ अलैहिस्सलाम से मुताल्लिक़ क़ुरआन मजीद में एक सूरा है जो उनसे मख़सूस है। उस में बताया गया है कि वो किस तरह अपने वालिद हज़रत याक़ूब अलैहिस्सलाम से पोशीदा हुए। हज़रत याक़ूब अलैहिस्सलाम जबकि रसूल थे, उन पर दिन रात वह्यी आती थी, फिर भी उनके फ़र्ज़ंद की ख़बर उनसे पोशीदा थी।

हज़रत याक़ूब अलैहिस्सलाम के दूसरे फ़र्ज़ंद हज़रत यूसुफ़ अलैहिस्सलाम से मिले भी और उनसे मुआमलात भी किए लेकिन उन्हें ये मालूम नहीं था कि वो उनके भाई हैं।

यहाँ तक कि साल बीत गए और अल्लाह सुब्हानहू व तआला ने उनके क़िस्से को नाज़िल किया और उनको उनके वालिद से मिला दिया।

2. हज़रत मूसा अलैहिस्सलाम ने फ़िरऔन और उस की क़ौम से छिपने के लिए अपना वतन छोड़ा।

किसी शख़्स ने भी उन्हें तवील अरसे तक ना पाया, यहाँ तक कि अल्लाह ताला ने उन्हें रसूल बना कर भेजा।

जब आप (अ.) ने अपनी नबूवत का ऐलान किया तो सबने उन्हें पहचान लिया।

3. हज़रत ख़िज़्र अलैहिस्सलाम हज़रत मूसा अलैहिस्सलाम के ज़माने से ज़िंदा हैं। उनके पूरे सफ़र का क़िस्सा मशहूर है। और क़ुरआन मजीद में मज़कूर है। जबकि

हज़रत ख़िज़्र अलैहिस्सलाम की रेहाइशगाह किसी को मालूम नहीं है,

लेकिन मुतअद्दिद रेवायात हैं कि लोगों ने आपको एक मुत्तक़ी आदमी के तौर पर देखा और उनसे जुदा होने के बाद ही उन्हें मालूम हुआ कि वो हज़रत ख़िज़्र अलैहिस्सलाम हैं।

4. जब हज़रत यूनुस अलैहिस्सलाम की क़ौम ने उन्हें झुठलाया तो आप (अ.) ने ख़ुद को उनसे छिपा लिया।

चुनाँचे वो ग़ैबत में इस हद तक चले गए कि कोई नहीं जानता था कि वो कहाँ हैं।

अल्लाह सुब्हानहू व तआला ने उन्हें मछली के पेट में छिपा दिया और उनकी जान बचाई यहाँ तक कि एक मुनासिब मुद्दत गुज़र गई और उन्हें उनकी क़ौम में फिर से भेजा।

5. अस्हाबे कह्फ़ (अह्ले ग़ार) का क़िस्सा क़ुरआन मजीद में बयान किया गया है कि किस तरह ये लोग अपनी क़ौम से बच कर और अपने दीन को बचाने के लिए भागे थे। वो तीन सौ साल तक एक ग़ार में पोशीदा सोते रहे। उस के बाद अल्लाह तआला ने उन्हें दोबारा ज़िंदा किया और वो अपनी क़ौम में वापस आए। बादअज़ाँ अल्लाह सुब्हानहू व तआला ने अपनी मर्ज़ी से उन्हें दोबारा उसी ग़ार में सुला दिया।

ये बात मशहूर है कि अल्लाह ने उन्हें पोशीदा और महफ़ूज़ रखा है और ये कि ये लोग इमाम महदी (अज.) के साथ उठेंगे।

अह्ले ग़ार के क़िस्से से हमें अच्छी तरह अंदाज़ा होजाता है कि किस तरह *अल्लाह तआला ने उनके लिए ग़ैबत के दो दौर मुऐयन किए, एक मुख़्तसर और दूसरा तवील जो आज तक जारी है। गरचे ये हज़रात अंबिया या इमाम नहीं थे लेकिन अल्लाह सुब्हानहू व तआला ने उनके ज़रीए एक मिसाल क़ाएम की है।*

अगर क़ुरआन करीम में ये क़िस्से ना होते तो शक करने वाले इन वाक़ेआत को रद्द कर देते ताकि इमाम महदी अलैहिस्सलाम की ग़ैबत के इनकार में आसानी हो। ताहम अब किसी के पास उनकी तूले उम्र और ग़ैबत की हक़ीक़त को रद्द करने का कोई उज़्र या दलील नहीं है।

परवरदिगारे आलम की बारगाह में दुआगो हैं कि हमें क़ुरआन की मिसालों को समझने की तौफ़ीक़ अता फ़रमाए। हमें इमाम महदी (अज.) के अक़ीदे पर साबित क़दम रखे और दौरे ग़ैबत में हमें सब्र की तौफ़ीक़ अता फ़रमाए।

🤲🏻 आमीन या रब्बलुल आलमीन*
अल्लाहुम्मा सल्ले अला मोहम्मदिन व आले मोहम्मद व अज्जिल फरजहुम वल अन अअदाअहुम अज्मईन

શું ગયબત અને લાંબુ આયુષ્ય માત્ર ઈમામ મહદી (અ.ત.ફ.શ.) માટે જ છે?

સારાંશ – ૫

પુસ્તક – ગૈબત અલ તુસી

લેખક : શૈખ અલ તુસી (અ.ર.)

પ્રકરણ -૧ ઈમામ મહદી (અ.ત.ફ.શ.) ની ગયબત પર ચર્ચા
(ભાગ ૪)

આ પ્રકરણમાં પવિત્ર કુર’આનમાંથી પયગંબરોની ગયબત અને તેમના લાંબા આયુષ્યના કેટલાક ઉદાહરણોનો પણ ઉલ્લેખ છે.

૧. પયગંબર હઝરત યુસુફ (અ.સ.), અંગે પવિત્ર કુર’આનનો એક સુરો સમર્પિત છે. તેઓ તેઓના પિતા હઝરત યાકૂબ (અ.સ.), જેઓ પણ એક રસુલ હતા, થી કેવી રીતે ગયબતમાં હતા તે વર્ણવે છે. પયગંબર હઝરત યાકૂબ (અ.સ.) ને રાત-દિવસ વહી આવતી હતી, છતાં તેમના પુત્રના સમાચાર તેમનાથી છુપાયેલા હતા. નબી હઝરત યાકૂબ (અ.સ.) ના અન્ય પુત્રો નબી હઝરત યુસુફ (અ.સ.) ને મળતા અને તેમની સાથે વ્યવહાર કરતા, પરંતુ તેઓ જાણતા ન હતા કે તેઓ તેમના ભાઈ હતા. આ રીતે વર્ષો વીતી ગયા પછી અલ્લાહ (સ.વ.ત.) એ તેમના કિસ્સાને જાહેર કરી અને તેમને તેમના પિતા સાથે કરી દીધા.

૨. પયગંબર હઝરત મુસા (અ.સ.) ફિરોન અને તેના લોકોથી પોતાને છુપાવવા માટે પોતાનું વતન છોડ્યું. લાંબા સમય સુધી કોઈને તેઓ મળ્યા નહિ ત્યાં સુધી કે તેમને અલ્લાહે રસુલ તરીકે મોકલ્યા. તેમણે તેમની નબુવ્વતની જાહેરાત કરી અને પછી, બધાએ તેમને ઓળખ્યા.

૩. નબી હઝરત ખીઝર (અ.સ.) હઝરત મુસા (અ.સ.) ના વખતથી જીવિત છે. તેમની બન્નેની એકસાથેની મુસાફરીનો કિસ્સો પ્રખ્યાત છે અને કુર’આનમાં તેનો ઉલ્લેખ છે. જો કે પયગંબર હઝરત ખીઝર (અ.સ.) ના રહેઠાણનું સ્થળ કોઈ જાણતું નથી, પરંતુ એવી વિવિધ રીવાયાતો છે કે લોકોએ તેમને એક મુત્તકી ઇન્સાન તરીકે જોયા છે અને તેમનાથી છુટા પડ્યા પછી જ તે લોકોને ખબર પડે છે કે તેઓ હઝરત ખીઝર (અ.સ.) હતા.

૪. પયગંબર હઝરત યુનુસ (અ.સ.) એ પણ પોતાના લોકોથી પોતાને છુપાવ્યા જયારે તે લોકો તેઓથી ઝગડો કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. તેથી તેઓ ગયબતમાં ગયા ત્યાં સુધી કે કોઈ જાણતું ન હતું કે તેઓ ક્યાં છે. અલ્લાહ (સ.વ.ત.) એ તેમને માછલીના પેટમાં છુપાવી તેમનો જીવ બચાવ્યો ત્યાં સુધી કે યોગ્ય સમય પસાર થયો અને અલ્લાહ (સ.વ.ત.) એ તેઓને તેમના લોકો તરફ પરત કર્યા.

૫. અસહાબે કહફ (ગુફાના લોકો) નો કિસ્સો પવિત્ર કુર’આન દ્વારા વર્ણવવામાં આવ્યો છે કે તેઓ કેવી રીતે તેમના લોકોથી છટક્યા અને પોતાનો દીન બચાવવા ભાગી ગયા. તેઓ નિદ્રાધીન રહ્યા, ત્રણસો વર્ષ સુધી ગુફામાં છુપાયેલા રહ્યા, ત્યારબાદ અલ્લાહ (સ.વ.ત.) એ તેમને ફરીથી જીવિત કર્યા અને તેઓ તેમના લોકો પાસે પાછા ફર્યા. બાદમાં અલ્લાહ (સ.વ.ત.) એ તેની ઈચ્છાથી તેઓને એ જ ગુફામાં પાછા સુવાડ્યા. તે જાણીતું છે કે અલ્લાહે તેમને છુપાયેલા અને સુરક્ષિત રાખ્યા છે, અને તેઓ ઇમામ મહદી (અ.ત.ફ.શ.) સાથે કયામ કરશે.
અસહાબે કહફ (ગુફાના લોકો) નો કિસ્સો આપણને સારી રીતે સમજણ આપે છે કે કેવી રીતે અલ્લાહ (સ.વ.ત.) એ તેમના માટે ગયબતના બે સમયગાળા નક્કી કર્યા, એટલે કે એક ટૂંકો અને બીજો લાંબો સમય જે આજ સુધી ચાલુ છે. જો કે આ લોકો પયગંબર કે ઈમામ હતા નહિ, પરંતુ અલ્લાહ (સ.વ.ત.) એ તેમના થકી એક દાખલો બેસાડ્યો છે.

જો પવિત્ર કુર’આને તેમના વિશે વાત ન કરી હોત, તો શંકાકરવાવાળાઓએ ઇમામ મહદી (અ.ત.ફ.શ.) ની ગયબતના તેમના ઇનકારને સરળ બનાવવા માટે આ ઘટનાઓને નકારી દીધી હોત. જો કે હવે કોઈની પાસે તેમના લાંબા આયુષ્ય અને ગયબતની વાસ્તવિકતાને નકારવા માટે કોઈ બહાનું કે તર્ક નથી.

અલ્લાહ આપણને કુર’આનમાં આપેલા દાખલ સમજવાની તૌફિક આપે, ઈમામ મહદી (અ.ત.ફ.શ.) પર ઈમામમાં અડગ રાખે અને તેઓની ગયબતમાં આપણને સબર આપે.